ئه‌و سه‌رفه‌راز بوو ئه‌گه‌ر ڕاست بێژیت

ئه‌و سه‌رفه‌راز بوو ئه‌گه‌ر ڕاست بێژیت

طه‌لحه‌یێ كوڕێ عوبه‌یدوللاهی (خودێ ژێ ڕازی بیت) دبێژیت: زه‌لامه‌ك ژ خه‌لكێ نه‌جدێ هاته‌ ده‌ڤ پێغه‌مبه‌ری (صه‌لات و سه‌لامێن خودێ ل سه‌ر بن) كو پرچا وی یا بژاله‌ بوو، مه‌ گوھ ل ده‌نگێ وی دبوو، به‌لێ مه‌ نه‌دزانی و ئه‌م تێنه‌‌دگه‌هشتین ئه‌و چ دبێژیت، هه‌تا نێزیكی پێغه‌مبه‌رێ خودێ (صه‌لات و سه‌لامێن خودێ ل سه‌ر بن) بووی، مه‌ دیت ‌ئه‌و یێ پرسیارا ئیسلامێ ژ وی دكه‌ت، ئینا پێغه‌مبه‌رێ خودێ (صه‌لات و سه‌لامێن خودێ ل سه‌ر بن) گۆت: «پێنج نڤێژ د شه‌ڤه‌ك و ڕۆژه‌كێدا»، گۆت: ئه‌رێ ژ بلی ڤان نڤێژان؛ چ نڤێژێن دی ل سه‌ر من هه‌یه‌؟ گۆت: «نه‌خێر، ئه‌و نه‌بیت ئه‌گه‌ر تو ب خۆ ب حه‌زا خۆ نڤێژێن سوننه‌ت بكه‌ی، هه‌روه‌سا ڕۆژییێن هه‌یڤا ڕه‌مه‌زانێ ژی ل سه‌ر ته‌ هه‌نه‌»، گۆت: ئه‌رێ ژ بلی وان؛ چ ڕۆژییێن دی ل سه‌ر من هه‌نه‌؟ گۆت: «نه‌خێر، ئه‌و نه‌بیت ئه‌گه‌ر تو ب خۆ ب حه‌زا خۆ ڕۆژییێن سوننه‌ت بگری»، و پێغه‌مبه‌رێ خودێ (صه‌لات و سه‌لامێن خودێ ل سه‌ر بن) به‌حسێ زه‌كاتێ ژی بۆ كر، گۆت: ئه‌رێ ژ بلی وێ چ دی ل سه‌ر من هه‌یه‌؟ گۆت: «نه‌خێر، ئه‌و نه‌بیت ئه‌گه‌ر تو ب خۆ ب حه‌زا خۆ خێر و صه‌ده‌قه‌یێن سوننه‌ت بكه‌ی»، ئینا ئه‌و زه‌لام زڤڕی و چوو و هه‌ر دگۆت: سویند ب خودێ؛ نه‌ ئه‌ز تشته‌كی ل سه‌ر‌ زێده‌ دكه‌م و نه تشته‌كی‌ ژێ كێم دكه‌م، پێغه‌مبه‌رێ خودێ (صه‌لات و سه‌لامێن خودێ ل سه‌ر بن) گۆت: «ئه‌و سه‌رفه‌راز بوو ئه‌گه‌ر ڕاست بێژیت».

[صحيح] [متفق عليه]

الشرح

زه‌لامه‌ك ژ خه‌لكێ نه‌جدێ هاته‌ ده‌ڤ پێغه‌مبه‌ری (صه‌لات و سه‌لامێن خودێ ل سه‌ر بن)، پرچا وی نه‌ یا ڕێكخستی بوو و ده‌نگێ وی یێ بلند بوو، به‌لێ كه‌س ژ مه‌ تێنه‌دگه‌هشت كا ‌چ دبێژیت، هه‌تا نێزیكی پێغه‌مبه‌ری (صه‌لات و سه‌لامێن خودێ ل سه‌ر بن) بووی و ده‌رباره‌ی فه‌ڕزێن ئیسلامێ پرسیار كرن. ڤێجا پێغه‌مبه‌ری (صه‌لات و سه‌لامێن خودێ ل سه‌ر بن) ب نڤێژێ ده‌ستپێكر و ئه‌و ئاگه‌هدار كر كو خودێ پێنج نڤێژ د شه‌ڤه‌ك و ڕۆژه‌كێدا ل سه‌ر وی فه‌ڕز كرینه‌. وی گۆت: ئه‌رێ ژ بلی ڤان پێنجان؛ چ نڤێژێن دی ل سه‌ر من فه‌ڕزن؟ گۆت: نه‌خێر، ب تنێ ئه‌و نه‌بن یێن تو ب حه‌زا خۆ وه‌كی سوننه‌ت ئه‌نجام دده‌ی. پاشی پێغه‌مبه‌ری (صه‌لات و سه‌لامێن خودێ ل سه‌ر بن) گۆت: و ژ تشتێن خودێ ل سه‌ر ته‌ فه‌ڕز كرین؛ گرتنا ڕۆژییێن هه‌یڤا ڕه‌مه‌زانێیه‌. وی زه‌لامی گۆت: ئه‌رێ ژ بلی ڕۆژیێن ڕه‌مه‌زانێ؛ چ ڕۆژیێن دی ل سه‌ر من فه‌ڕزن؟ گۆت: نه‌خێر، ب تنێ ئه‌گه‌ر تو ب حه‌زا خۆ هنده‌كێن سوننه‌ت بگری. پاشی پێغه‌مبه‌ری (صه‌لات و سه‌لامێن خودێ ل سه‌ر بن) به‌حسێ زه‌كاتێ بۆ كر. زه‌لامی گۆت: ئه‌رێ ژ بلی زه‌كاتا فه‌ڕز؛ چ خێر و صه‌ده‌قه‌یێن دی ل سه‌ر من هه‌نه‌؟ گۆت: نه‌خێر، ب تنێ ئه‌گه‌ر تو ب حه‌زا خۆ بده‌ی. پشتی زه‌لامی ئه‌ڤ فه‌ڕزه‌ ژ پێغه‌مبه‌ری (صه‌لات و سه‌لامێن خودێ ل سه‌ر بن) گوهلێ بووین، پشتا خۆ دا پێغه‌مبه‌ری (صه‌لات و سه‌لامێن خودێ ل سه‌ر بن) و چوو و سویند خوار كو دێ پێگیری ڤان فه‌ڕزان بیت بێی زێده‌گاڤی و كێمكرن، ئینا پێغه‌مبه‌ری (صه‌لات و سه‌لامێن خودێ ل سه‌ر بن) گۆت: ئه‌گه‌ر ئه‌و زه‌لام یێ ڕاستگۆ بیت ل سه‌ر وی تشتێ وی سویند ل سه‌ر خواری؛ دێ ژ كه‌سێن سه‌ركه‌ڤتی و سه‌رفه‌راز بیت.

فوائد الحديث

سادەیی و سا‌ناهیبوونا شه‌ریعه‌تێ ئیسلامێ بۆ موسلمانان.

جوانییا سه‌ره‌ده‌رییا پێغه‌مبه‌ری (صه‌لات و سه‌لامێن خودێ ل سه‌ر بن) د گه‌ل ڤی زه‌لامی، كو ڕێك دایێ نێزیكی وی ببیت و پرسیارێ ژێ بكه‌ت.

ده‌ستپێكرن د گازییا بۆ ڕێكا ده‌ڤ خودێ ب تشتێن گرنگتر.

ئیسلام بیروباوه‌ر و كریاره‌، كریار بێی باوه‌ری مفای ناگه‌هینیت، باوه‌ری ژی بێی كریار ته‌مام نابیت.

گرنگییا ڤان كریاران و كو ئه‌و ژ ستوینێن ئیسلامێنه‌.

نڤێژا ئه‌ینییێ یا د ناڤ پێنج نڤێژێن فه‌ڕزدا؛ چونكی ئه‌و جهێ نڤێژا نیڤرۆ یا ڕۆژا ئەینییێ دگریت سەبارەت وی كه‌سێ ل سه‌ر فه‌ڕز بیت.

پێغه‌مبه‌ری (صه‌لات و سه‌لامێن خودێ ل سه‌ر بن) ب فێركرنا ستوينێن ئیسلامێ یێن پشتی هەردوو شاهدەیییان دەستپێکر؛ چونکی ئەو موسلمان بوو و به‌حسێ حه‌جێ نه‌كر، چونكی هێشتا ئه‌و فه‌ڕز نه‌بووبوو، یان ژی ژ به‌ر كو وه‌ختێ وێ نه‌بوو.

ئه‌گه‌ر مرۆڤ ب تنێ پێگیرییێ ب فه‌ڕزان بكه‌ت؛ دێ سه‌ركه‌ڤیت و ئه‌و كه‌سه‌كێ سه‌رفه‌رازه‌، به‌لێ پا‌ مه‌ره‌م ب ڤێ چه‌ندێ ئه‌و نینه‌ ئه‌و سوننه‌تان نه‌كه‌ت، چونكی سوننه‌ت كێماسییێن فه‌ڕزان ل ڕۆژا قیامه‌تێ ته‌مام دكه‌ن.

التصنيفات

Islam