فوائد الحديث

Nebî -sallallahu aleyhi ve sellem- çok yüce bir ahlaka sahipti.

İbn Hacer şöyle demiştir: Bu hadiste; Nebî -sallallahu aleyhi ve sellem-'in ümmetine olan şefkatinin mükemmelliği, ahlakının güzelliği ve yüce şahsiyetinin cömertliği görülmektedir. Nitekim o, üzüntü ve kırgınlıkları telafi etmek (gönül almak) ve ikramda bulunmak suretiyle karşılamayı hedeflemiştir.

Nevevî -rahimehullah- şöyle demiştir: Nebî -sallallahu aleyhi ve sellem- kendisi hakkında beddua edilmesini hak etmeyen bir kimseye nasıl beddua eder, söver, lanet eder veya buna benzer sözler söyleyebilir? diye sorulacak olursa, âlimlerin buna verdiği cevabın özeti iki şekildedir: Birincisi: Buradaki ‘bunu hak etmeyen’ ifadesinden maksat, Allah katında ve işin hakikatinde bunu hak etmeyen kimsedir. Ancak görünürde bunu hak etmiş durumdadır. Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem-, şer‘î bir karine sebebiyle onun bunu hak ettiğine hükmetmiş olabilir. Oysa işin hakikatinde böyle bir bedduayı hak etmiyor olabilir. Zira Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem-, insanların görünen durumlarına göre hükmetmekle emrolunmuştur; kalplerde gizli olanları ise Allah Teâlâ bilir ve onların hesabını O görür. İkincisi: Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem-’den meydana gelen sövme, beddua ve benzeri ifadeler gerçekten kastedilmiş değildir. Bunlar, Arapların herhangi bir niyet taşımaksızın sözlerini sürdürürken kullandıkları ve dillerine yerleşmiş bazı ifadeler gibidir. Mesela, “Sağ elin toprağa bulansın!”, “Çocuğunu kaybedesin, kısır kalasın!” gibi ifadeler böyledir. Yine bu hadiste geçen (Yaşın büyümesin!) sözü ile Muâviye -radıyallahu anh- hakkındaki hadiste geçen (Allah karnını doyurmasın!) sözü de bu türdendir. Araplar bu ifadelerin hiçbirini gerçek anlamıyla bir beddua olarak kastetmezler. Ancak Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem-, bu tür sözlerden herhangi birinin Allah katında kabul edilip gerçek bir bedduaya dönüşmesinden endişe etmiş ve Rabbine dua ederek bunları kendisi hakkında rahmet, günahlara kefaret, Allah’a yakınlık, günahlardan arınma ve sevap vesilesi kılmasını istemiştir. Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem-’den bu tür ifadeler yalnızca nadiren ve istisnai bazı durumlarda meydana gelmiştir. O, kesinlikle çirkin söz söyleyen, çirkin konuşmaya alışmış, lanet eden veya kendi nefsi için intikam alan biri değildi.