الشرح

ਮੋਮਿਨਾਂ ਦੀ ਮਾਂ ਮੈਮੂਨਾ (ਰਜ਼ੀਅੱਲਾਹੁ ਅਨਹਾ) ਅੱਲਾਹ ਦੇ ਨਬੀ ﷺ ਦੇ ਜਨਾਬਤ ਦੇ ਗੁਸਲ ਕਰਨ ਦਾ ਤਰੀਕਾ ਬਿਆਨ ਕਰ ਰਹੀ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਬਿਆਨ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅੱਲਾਹ ਦੇ ਨਬੀ ﷺ ਲਈ ਗੁਸਲ ਦਾ ਪਾਣੀ ਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਇੱਕ ਕੱਪੜੇ ਨਾਲ ਆਪ ﷺ ਦਾ ਪਰਦਾ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਪ ﷺ ਨੇ ਨਿਮਨਲਿਖਿਤ ਕੰਮ ਕੀਤੇ: 1- ਦੋਵੇਂ ਹੱਥਾਂ ਨੂੰ ਬਰਤਨ ਵਿੱਚ ਪਾਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ 'ਤੇ ਪਾਣੀ ਡੋਲ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਧੋਇਆ। 2- ਸੱਜੇ ਹੱਥ ਨਾਲ ਖੱਬੇ ਹੱਥ 'ਤੇ ਪਾਣੀ ਪਾਇਆ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਸ਼ਰਮਗਾਹ (ਗੁਪਤ-ਅੰਗ) ਨੂੰ ਧੋਇਆ, ਤਾਂ ਜੋ ਜਨਾਬਤ ਦੇ ਅਸਰ (ਨਿਸ਼ਾਨ) ਤੋਂ ਸਾਫ਼ ਹੋ ਜਾਣ। 3- ਆਪਣਾ ਹੱਥ ਜ਼ਮੀਨ 'ਤੇ ਮਾਰਿਆ, ਉਸ ਨਾਲ ਰਗੜਿਆ ਅਤੇ ਗੰਦਗੀ ਦੂਰ ਕਰਨ ਲਈ ਹੱਥਾਂ ਨੂੰ ਧੋਇਆ। 4- ਕੁੱਲੀ ਕੀਤੀ। ਭਾਵ ਮੂੰਹ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਲਿਆ, ਹਿਲਾਇਆ, ਘੁਮਾਇਆ ਅਤੇ ਥੁੱਕ ਦਿੱਤਾ। ਫੇਰ ਨੱਕ ਨੂੰ ਝਾੜਿਆ। ਭਾਵ ਸਾਹ ਨਾਲ ਨੱਕ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਖਿੱਚਿਆ ਅਤੇ ਬਾਹਰ ਕੱਢ ਦਿੱਤਾ, ਤਾਂ ਜੋ ਨੱਕ ਦੀ ਸਫ਼ਾਈ ਹੋ ਜਾਵੇ। 5- ਚਿਹਰੇ ਅਤੇ ਦੋਵੇਂ ਬਾਹਾਂ ਨੂੰ ਧੋਇਆ। 6- ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਪਾਣੀ ਪਾਇਆ। 7- ਬਾਕੀ ਸ਼ਰੀਰ ਉੱਤੇ ਪਾਣੀ ਪਾਇਆ। 8- ਆਪਣੀ ਜਗ੍ਹਾ ਤੋਂ ਹਟ ਕੇ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋਏ ਅਤੇ ਦੋਵੇਂ ਪੈਰਾਂ ਨੂੰ ਧੋਇਆ, ਕਿਉਂਕਿ ਪਹਿਲਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਧੋਇਆ ਸੀ। ਫੇਰ ਮੈਮੂਨਾ (ਰ.) ਨੇ ਸ਼ਰੀਰ ਨੂੰ ਸੁਕਾਉਣ ਲਈ ਇੱਕ ਕੱਪੜਾ ਦਿੱਤਾ, ਤਾਂ ਆਪ ﷺ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਲਿਆ। ਇਸ ਦੇ ਬਜਾਏ ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਨਾਲ ਸ਼ਰੀਰ ਦਾ ਪਾਣੀ ਪੂੰਝਣ ਲੱਗੇ ਅਤੇ ਹੱਥਾਂ ਨੂੰ ਝਾੜਨ ਲੱਗੇ।