الشرح

ਅੱਲਾਹ ਦੇ ਨਬੀ ﷺ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਮੁਨਾਫ਼ਿਕ ਦਾ ਹਾਲ ਉਲਝਣ ਵਿੱਚ ਫਸੀ ਉਸ ਬੱਕਰੀ ਵਾਂਗ ਹੈ ਜਿਸਨੂੰ ਪਤਾ ਨਾ ਹੋਵੇ ਕਿ ਦੋ ਝੁੰਡਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਜਾਵੇ। ਜੋ ਕਦੇ ਇਸ ਝੁੰਡ ਵੱਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤੇ ਕਦੇ ਉਸ ਝੁੰਡ ਵੱਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਬਿਲਕੁਲ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੁਨਾਫ਼ਿਕ ਲੋਕ ਵੀ ਈਮਾਨ ਅਤੇ ਕੁਫ਼ਰ ਵਿੱਚ ਭਟਕਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਨਾ ਤਾਂ ਉਹ ਮੋਮਿਨਾਂ (ਈਮਾਨ ਵਾਲਿਆਂ) ਦੇ ਨਾਲ ਅੰਦਰੋਂ ਤੇ ਬਾਹਰੋਂ ਦੋਨੋ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਕਾਫਿਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਅੰਦਰੋਂ ਤੇ ਬਾਹਰੋਂ ਦੋਨੋ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਉਂਜ ਬਾਹਰੋਂ ਮੋਮਿਨਾਂ ਨਾਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਲੇਕਿਨ ਆਪਣੇ ਦਿਲਾਂ ਅੰਦਰ ਸ਼ੱਕ ਅਤੇ ਉਲਝਣ ਰੱਖਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਕਦੇ ਮੋਮਿਨਾਂ ਵੱਲ ਝੁੱਕ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਕਦੇ ਕਾਫਿਰਾਂ ਵੱਲ।