إعدادات العرض
کاتێک ڕێم دەكرد، لەناکاو دەنگێکم لە ئاسمانەوە بیست، سەرم بەرزکردەوە و هەمان ئەو فریشتەیەم بینی کە لە ئەشکەوتی حیرا سەردانی کردم
کاتێک ڕێم دەكرد، لەناکاو دەنگێکم لە ئاسمانەوە بیست، سەرم بەرزکردەوە و هەمان ئەو فریشتەیەم بینی کە لە ئەشکەوتی حیرا سەردانی کردم
لە ئەبی سەلەمە كوڕی عبد الرحمانەوە دەڵێت: جابری کوڕی عبد الله ی ئەنساڕی -ڕەزای خوایان لێبێت- دەربارەی ماوەی دابڕانی وەحی؛ لە پێغەمبەرەوە دەیگێڕێتەوە -صلى اللە علیە وسلم- كە فەرموویەتی: «کاتێک ڕێم دەكرد، لەناکاو دەنگێکم لە ئاسمانەوە بیست، سەرم بەرزکردەوە و هەمان ئەو فریشتەیەم بینی کە لە ئەشکەوتی حیرا سەردانی کردم، لەسەر کورسییەک لە نێوان ئاسمان و زەویدا دانیشتبوو، لێی ترسام، و گەڕامەوە ماڵەوە، ووتم: دایمپۆشن (بە پۆشاک)، پاشان خوای گەورە ئەم ئایەتە پیرۆزانەی (قورئانی) دابەزاند: {يَا أَيُّهَا المُدَّثِّرُ (1) قُمْ فَأَنْذِرْ (2)} [المدثر: 1-2] واتە: {ئەی ئەوەی كە خۆت پێچاوەتەوە بە پۆشاک (1) هەستە و خەڵكی ئاگادار بکەرەوە (لە سزای خودا) (2)}، هەتاوەكو دەفەرموێت: {وَالرُّجْزَ فَاهْجُرْ} [المدثر: 5] واتە: {و واز لە تاوانەكان و بتەکان بهێنە ولێیان دوور بكەوەرەوە}، لە دوای ئەمە؛ وەحی بە بەهێزی و بەردەوامی و بەدوای یەکدا دەستی پێکردەوە.
الترجمة
العربية Português دری Македонски Magyar Tiếng Việt ქართული বাংলা ไทย অসমীয়া Nederlands ਪੰਜਾਬੀ Indonesia Kiswahili ភាសាខ្មែរ English ગુજરાતી Hausa Tagalog Русский മലയാളം मराठी Српски සිංහලالشرح
پێغەمبەر -صلى الله عليه وسلم- لە کاتێکدا باسی لە وەحی دەكرد لەڕوانگەی وەستانی و نەهاتنە خوارەوەی لە سەرەتای پێغەمبەرایەتیدا؛ فەرمووی: کاتێک لەنێو کۆڵانەکانی مەککەدا دەڕۆیشتم، لەناکاو دەنگێکم بیست لە ئاسمانەوە، سەرم بەرز کردەوە، بینیم فریشتە جبریلە؛ کە لە ئەشکەوتی حیڕا هات بۆ لام، لەسەر کورسییەک دانیشتووە لە نێوان ئاسمان و زەویدا، منیش ترسام و لێی تۆقیم، و گەڕامەوە بۆ ماڵەوە، ووتم: دامبپۆشن بە پۆشاکێک. بۆیە خوای گەورە ئەم ئایەتانەی دابەزاند: {يَا أَيُّهَا المُدَّثِّرُ} واتە: {ئەی ئەو كەسەی خۆت بە جلوبەرگ داپۆشیووە}؛ و پێچت داوە بە خۆتدا، {قُمْ} واتە: {هەستە}؛ بە بانگەوازی کردن، {فَأَنْذِرْ} واتە: {-خەڵكی-ئاگاداری بکەرەوە}؛ و بیانترسێنە ئەوانەی باوەڕ بە پەیامەکەت ناهێنن. {وَرَبَّكَ} واتە: {و پەروەردگارت} و خودای پەرستراو، {فَكَبِّرْ} واتە: {بە گەورەی دابنێ}؛ وسوپاسی بکە و بە مەزنی دابنێ. {وَثِيَابَكَ} واتە: {و جلوبەرگەکانت}؛ و پۆشاكەكانت، {فَطَهِّرْ} واتە: {پاکی بکەرەوە} و خاوێن ڕایبگرە لە پیسییەکان، {وَالرُّجْزَ} واتە: {پەرستنی بت و پەیکەرەکان}، {فَاهْجُرْ} واتە: {وازی لێ بهێنە}؛ و جێی بهێڵە، لە دوای ئەمە؛ وەحی بە بەهێزی و بە زۆری دادەبەزی.فوائد الحديث
پچڕانی وەحی لە پێغەمبەر -صلى الله عليه وسلم- بۆ ماوەیەکی کەم؛ لە پاش دابەزینی فەرمایشتی خوای گەورە كە فەمووی: {اقْرَأْ} واتە: {بخوێنە}.
قسەکردنی مرۆڤ لەسەر ئەو ناڕەحەتیانەی كە تووشی بووە لەپاش نەمانیان؛ ڕێگەپێدراوە، ئەمیش لەڕوانگەی دەربڕینی سوپاسگوزاری بۆ خوای گەورە -سبحانه وتعالی-.
یەکەم ئایەت کە دابەزی لە فەرمایشتی خوای گەورە ئەم ئایەتە بوو: {يَا أَيُّهَا الْمُدَّثِّرُ} واتە: {ئەی ئەو كەسەی كە خۆت پێچاوەتەوە}؛ لە پاشی دابەزینی ئایەتی: {اقْرَأْ بِاسْمِ رَبِّكَ الَّذِي خَلَقَ} واتە: {بخوێنە بەناوی پەروەردگارت كە (هەموو شتێكی) خوڵقاندووە}.
فەزڵی خوای گەورە -سبحانه وتعالی- بەسەر پێغەمبەرەکەی -صلى الله عليه وسلم-؛ کە وەحی خۆی بە بەردەوامی بۆ دابەزاند بە بێ پچڕان هەتاوەکو دونیای بەجێهێشت.
واجبێتی بانگەوازی کردن بۆ لای خوای گەورە -سبحانه وتعالی-، و ئاگادارکردنەوەی ئەوانەی كە ڕوو وەردەگێڕن و موژدەدان بە گوێڕایەڵان.
واجبێتی پاککردنەوەی جلوبەرگ بۆ ئەنجامدانی نوێژ، و زانایان ئەم ئایەتەیان وەكو بەڵگە هێناوەتەوە لەسەر ئەم باسە؛ كە خوای گەورە دەفەرموێت: {وَثِيَابَكَ فَطَهِّرْ} واتە: {وپۆشاكەكەت پاك بكەرەوە}.
واجبێتی باوەڕهێنان بە فریشتەکان، و بەو کارانەی کە خوای گەورە توانای پێبەخشیوون لەسەر ئەنجامدانیان، و جگە لەمەیش لە سیفەتەكانی تریان.