فوائد الحديث

Bağış ve hibelerde kız ve erkek çocuklar arasında adaletli davranmak vaciptir (farzdır). Nafaka (geçim masrafları) ise her birinin ihtiyacına göre takdir edilir.

Çocuklardan bazılarını diğerlerine üstün tutmak (kayırmak/adaletsiz davranmak) zulüm ve haksızlıktır. Böyle bir duruma hem (şahit olarak) ortak olmak hem de şahitlik yapmak caiz değildir.

Nevevî -rahimehullah- şöyle demiştir: (Anne ve babanın) hibe konusunda çocukları arasında eşitlik sağlaması, her birine diğerinin aynısını hibe etmesi ve birini diğerine üstün tutmaması gerekir. Kız ve erkek çocuk arasında da eşit davranmalıdır. Ashabımızdan (Şafiî fakihlerinden) bazıları: 'Erkeğe iki kıza bir pay kadar verilir (miras hukukundaki gibi)' demişlerse de; doğru ve meşhur olan görüş, hadisin zahiri gereği kız ve erkek çocuk arasında tam bir eşitlik sağlanmasıdır.

İslam hukukuna aykırı olan hükümler geçersizdir ve uygulanmaz.

Hâkim ve müftünün, detaylandırılmaya ihtiyaç duyulan meselelerde durumu iyice sorup öğrenmesi gerekir. Bu kural, Peygamber Efendimiz -sallallahu aleyhi ve sellem-'in: "Bunu bütün çocuklarına mı yaptın?" sözüne dayanmaktadır.

Nevevî -rahimehullah- şöyle demiştir: Bu hadiste, anne ve babanın çocuğuna verdiği hibeyi geri almasının caiz olduğuna delil vardır.

Kardeşler arasında sevgi ve bağı arttıracak şeylerin yapılması; aralarına kin ve düşmanlık sokacak yahut anne-babaya karşı hayırsızlığa (isyana/itaatsizliğe) sebep olacak şeylerin ise terk edilmesi emredilmektedir.