ئەگەر ئێك ژ هەوە د نڤێژا خۆدا ب گومان بكه‌ڤیت و نەزانی کا وی سێ ڕكاعەت کرینە یان چار، بلا وێ گومانێ بهاڤێژیت و بلا نڤێژا خۆ ل سەر وێ ته‌مام بکەت یا کو ئەو ژێ پشتڕاست،…

ئەگەر ئێك ژ هەوە د نڤێژا خۆدا ب گومان بكه‌ڤیت و نەزانی کا وی سێ ڕكاعەت کرینە یان چار، بلا وێ گومانێ بهاڤێژیت و بلا نڤێژا خۆ ل سەر وێ ته‌مام بکەت یا کو ئەو ژێ پشتڕاست، پاشى بلا دوو سوجدەیان ببەت بەری سلاڤا ملان ڤه‌دەت

ئه‌بو سه‌عیدێ خودری (خودێ ژێ ڕازی بیت) دبێژیت: پێغه‌مبه‌رێ خودێ (صه‌لات و سه‌لامێن خودێ ل سه‌ر بن) گۆت: «ئەگەر ئێك ژ هەوە د نڤێژا خۆدا ب گومان بكه‌ڤیت و نەزانی کا وی سێ ڕكاعەت کرینە یان چار، بلا وێ گومانێ بهاڤێژیت و بلا نڤێژا خۆ ل سەر وێ ته‌مام بکەت یا کو ئەو ژێ پشتڕاست، پاشى بلا دوو سوجدەیان ببەت بەری سلاڤا ملان ڤه‌دەت، ڤێجا ئەگەر پێنج ڕکاعەت کربن ئەڤە دێ بنە جووت بۆ نڤێژا وى، و ئەگەر نڤێژا وى چار ڕکاعەت بن ئەڤە دێ بنە ئەگەرێ سەرشۆڕیێ بۆ شەیتانى».

[صحيح] [رواه مسلم]

الشرح

پێغه‌مبه‌ری (صه‌لات و سه‌لامێن خودێ ل سه‌ر بن) دیار كر كو ئه‌و نڤێژكه‌رێ د نڤێژا خۆدا بمینیتە ب گومان و نه‌زانیت كا سێ ڕ‌كاعه‌ت كرینه‌ یان چار؟ بلا ژمارا زێده‌ یا گومان تێدا هه‌ی بدانیته‌ لایه‌كی و كار پێ نه‌كه‌ت و سێ ڕكاعه‌تان بهه‌ژمێریت، چونكی ئه‌و یا پشتڕاسته‌، ڤێجا بلا ڕ‌كاعه‌تا چوارێ بكه‌ت، پاشی بلا دوو سوجدەیێن سه‌هوێ ببه‌ت به‌ری سلاڤا ملان ڤه‌ده‌ت. ڤێجا ئه‌گه‌ر ئه‌وا وی كری ب ڕاستی چار بن، دێ بیته‌ پێنج ب زێده‌كرنا وێ ڕكاعه‌تێ و ئه‌و دوو سوجدەیه‌ دێ بنه‌ ل جهێ ڕ‌كاعه‌ته‌كێ و ژمارا ڕ‌كاعه‌تان دێ بنه‌ جووت نه‌كو تاك و ئه‌گه‌ر ب وێ ڕكاعه‌تا زێده‌ نڤێژا وی بوو چار، ئه‌ڤه‌ دێ هێته‌ هژمارتن كو نڤێژا خۆ ب دروستی و بێی زێده‌گاڤی ئه‌نجام دایه‌. ئه‌و دوو سوجدەیێن سه‌هوێ دبنه‌ ئه‌گه‌رێ زه‌لیلی و سه‌رشۆڕی بۆ شه‌یتانی و نه‌هێلانا مه‌ره‌ما وی، چونكی وی ڤیا نڤێژێ ل به‌ر مرۆڤی تێك بده‌ت، به‌لێ نڤێژا مرۆڤی ته‌مام بوو ب جێبه‌جێكرنا فه‌رمانا خودێ ب سوجدەبرنێ، ئه‌و سوجدەیا كو ئیبلیسی سه‌رپێچی تێدا كری ده‌مێ ڕازی نه‌بووی سوجدەیێ بۆ ئاده‌می ببه‌ت.

فوائد الحديث

ئه‌گه‌ر نڤێژكه‌ر د نڤێژا خۆدا ب گومان كه‌ڤت و چ لایه‌ك ل ده‌ڤ وی ب هێزتر نه‌بوو، هنگی بلا گومانێ پاڤێژیت و بلا كار ب یا پشتڕاست كو ئه‌و ژی یا كێمتره‌ بكه‌ت، پاشی بلا نڤێژا خۆ ته‌مام بكه‌ت و سوجدەیێن سه‌هوێ به‌ری سلاڤا ملان ببه‌ت و پاشی سلاڤا ملان ڤه‌ده‌ت.

ئه‌ڤ هه‌ردوو سوجدەیه‌ ڕێكه‌كن بۆ قه‌ره‌بووكرنا كێماسییا نڤێژێ و بۆ سه‌رشۆڕكرنا شه‌یتانی و نەهێلانا مەرەما وی.

ئه‌و گومانا د فه‌رمووده‌یێدا به‌حسێ وێ هاتی؛ مه‌ره‌م پێ ئه‌وه‌ مرۆڤ نه‌زانیت كا كیژ لایه‌نێ ڕاسته‌، به‌لێ ئه‌گه‌ر گومانه‌كا ب هێز ل سه‌ر لایه‌كی هه‌بوو بلا كار ب وێ بكه‌ت.

هاندان ل سه‌ر شه‌ڕكرنا وه‌سوەسه‌یان و پالدانا وان، ئه‌ڤه‌ ژی ب ڕێكا پێگیربوونێ ب فه‌رمانێن شه‌ریعه‌تی.

التصنيفات

Prostration of Forgetfulness, Recitation, Gratitude